Büyük Patlama ortaminin olusturulmasi amaciyla yapilan deneyde, proton isin hüzmelerinin ayni anda farkli yönlerde döndürülmesine baslandigi bildirildi. Deneyi yürüten Avrupa Nükleer Arastirma Merkezi (European Organization for Nuclear Research - CERN) yetkilisi Steve Myers, deneyin bugünkü bölümünün Büyük Hadron Çarpistiricisi'ni (Large Hadron Collider - LHC) tam anlamiyla çalismaya yaklastirdigini söyledi.

CERN yetkilileri bir yil aradan sonra geçen cuma yeniden çalistirilmaya baslayan çarpistiricisinin hizi ve isleyisinden çok memnun olduklarini da ekledi.

Geçen yil bes gün çalistirilan LHC'den o zaman elde edilen verilerden çok daha fazlasini sadece 1-2 saat içinde aldiklarini söyleyen hizlandirici direktörü Steve Meyers, ariza giderilmesi için de olsa deneye bir yil ara vermenin faydali oldugu yorumunu yapti. Meyers, geçen bir yil içinde bazi teçhizatin daha yeni olanlariyla degistirildigini ve kullanilan bazi yazilimlarin da güncellendigini söyledi.

CERN iletisim direktörü James Gillies da ilk testin sorunsuz ve verimli oldugunu, ancak ilk kayda deger sonuçlarin iki üç günden önce alinamayacagini belirti. Gillies, bir proton parçacik demetinin çarpistiriciya ev sahipligi yapan 27 km uzunlugundaki tünelde birkaç dakika döndürüldügünü söyledi.

Büyük Hadron Çarpistiricisi, 14 ay aradan sonra tekrar çalistirilmis ve bu denemelerin basarili olmasi halinde deneyin ne zaman yapilacagi açiklanmamisti.

Deney sirasinda tünel boyunca ayri yönlerde iki proton hüzmesi verilecek. Bu isin demetleri ayri istikametlerde, isik hizina yakin bir süratle halka seklindeki tünelde yol alacak. Proton isinlarinin birbiriyle büyük bir enerjiyle çarpismasinin ardindan bilim adamlari, kozmosun dogasini kavramaya yarayacak yeni parçaciklar görmeyi umuyor.

14 milyar yil önce evrenin dogumuna yol açtigina inanilan Büyük Patlama ortamini yaratmayi amaçlayan 10 milyar dolar degerindeki Hadron Çarpistiricisi, ilk geçen yil çalistirilmis, ancak bir ton helyumun tünele sizmasina yol açan elektrik baglantisi arizasi yüzünden sistem kapatilmisti.

Bu ay basinda da bir kusun düsürdügü ekmek parçasi veya kirintilarinin LHC'de "küçük" bir isinmaya yol açan bir kisa devreye neden oldugu belirtilerek, bunun üzerine sistemin kendini kapattigi açiklanmisti.